Usłyszałem 11 lutego 1943 r.

„Daje mądrość mądrym”. I [Baal HaSulam] zapytał: czy nie powinno się powiedzieć: „Daje mądrość głupim”?

I powiedział: wiadomo, że „w duchowości nie ma przymusu”, a każdy otrzymuje zgodnie ze swoim pragnieniem. A powodem tego jest to, że duchowość jest źródłem życia i przyjemności, więc jak można mówić o przymusie w odniesieniu do czegoś dobrego. Dlatego jeśli widzimy, że wykonujemy Torę i przykazania pod przymusem, to znaczy musimy przezwyciężać [nasze] ciało, ponieważ ono się nie zgadza, bo nie odczuwa przyjemności w tej pracy – a powodem tego z pewnością jest to, że nie czuje zawartej w nich duchowości, o czym było powiedziane wyżej, że duchowość jest źródłem życia i radości. Jak powiedziano w księdze Zohar: „W tym miejscu, gdzie jest praca, jest obecna Sitra Achra”.

I to jest powód, dla którego tylko mądrym może być dana mądrość. Bo głupcy nie potrzebują mądrości. A tylko mądrym można dać mądrość ze względu na ich naturę, to znaczy – ten, kto jest mądry, kocha mądrość. I to jest całe jego pragnienie! I zgodnie z zasadą „Nic nie może oprzeć się pragnieniu” dokłada wszelkich starań, aby osiągnąć mądrość. Dlatego w końcu zostanie nagrodzony mądrością. Dlatego tego, kto kocha mądrość, już można nazywać słowem „mędrzec” zgodnie z jego stanem końcowym.

Jednocześnie o głupcu mówi się: „Głupiec nie pragnie mądrości”. Okazuje się, że wers: „Daje mądrym mądrość” wyjaśnia nam, że ten, kto kocha mądrość, nie będzie pod wrażeniem tego, że jeszcze nie osiągnął mądrości, choć włożył w to wiele wysiłku. I będzie kontynuował swoją pracę i bez wątpienia osiągnie mądrość, ponieważ kocha mądrość. Dlatego mówi się: „Podążaj tą drogą, a na pewno osiągniesz sukces”.

Należy jednak zrozumieć, co człowiek może zrobić, bo z natury „człowiek rodzi się dzikim osłem”, i skąd weźmie się w nim chęć dążenia do mądrości?

W tym celu dana jest rada, by pracować we właściwości „wykonujący słowo Jego”, [aby później] „usłyszeć dźwięk słowa Jego”. Oznacza to, że po to, co chce osiągnąć, wykonuje działania, które prowadzą do osiągnięcia tego celu. Więc tutaj, kiedy nie ma pragnienia mądrości, okazuje się, że to, czego mu brakuje, to pragnienie mądrości. Dlatego zaczyna podejmować wysiłki i wykonywać działania, aby osiągnąć pragnienie do mądrości. Bo to jest wszystko, czego mu brakuje.

A porządek jest taki, że człowiek musi czynić wysiłki w Torze i pracy, nawet jeśli nie ma do tego pragnienia. I to nazywa się „wysiłkiem”. To znaczy, że wykonuje działania, chociaż nie ma pragnienia do tego, co robi. I jak powiedzieli nasi mędrcy: „Wszystko, co jest w twoich możliwościach i w sile zrobić, zrób”. A dzięki wiedzy rozwija właściwość pragnienia i dążenia do mądrości. I wtedy spełni się to, co powiedziano: „Daje mądrość mądrym”. Wtedy zostaje nagrodzony stanem „słyszenia dźwięku słowa Jego”. To znaczy tego, co wcześniej było w stanie wykonywania, tj. działania bez pragnienia - zostaje nagrodzony pragnieniem tego.

Dlatego jeśli chcemy wiedzieć, kto kocha mądrość, musimy patrzeć na tego, który wkłada wysiłek, by [osiągnąć] mądrość, chociaż nie został jeszcze nagrodzony byciem wśród tych, którzy kochają mądrość. Powodem tego, jak powiedziano powyżej, jest to, że dzięki wysiłkowi będzie godny znaleźć się wśród tych, którzy kochają mądrość. A potem, tzn. gdy zapragnie mądrości, zostanie nagrodzony mądrością. W zasadzie wychodzi na to, że pragnienie mądrości to kli, a mądrość to światło. I to nazywa się, że „w duchowości nie ma przymusu”.

Światło mądrości Chochma oznacza światło życia. Przecież mądrości nie rozumiemy jako kategorii wiedzy w rozumie, ale jako kategorię samego życia, tj. prawdziwą istotę życia, w takim stopniu, że bez niej uważa się je za martwe. (Dlatego można powiedzieć, że z tego powodu mądrość „Chochma” nazywana jest żywą „Hajaʹ”).