"Wzywajcie Go, kiedy jest blisko"1. Należy zrozumieć, co oznacza "kiedy jest blisko" - przecież "pełna jest ziemia Jego chwały"2, więc wychodzi na to, że zawsze jest blisko. W takim razie co oznacza "kiedy jest"? Wynika z tego, że istnieje czas, kiedy nie jest blisko.
A chodzi o to, że stany zawsze są rozpatrywane pod względem postrzegającego i odczuwającego człowieka. Jeśli bowiem człowiek nie czuje bliskości Stwórcy, nic z tego nie wyniknie - wszystko jest mierzone zgodnie z odczuciem człowieka. Może być tak, że jeden człowiek czuje świat pełen wszelkiego dobra, a drugi, który nie czuje dobroci świata, nie może powiedzieć, że istnieje dobry świat, i mówi zgodnie ze swoim odczuciem - że to świat pełen cierpienia.
I przed tym ostrzega prorok: "Wzywajcie Go, kiedy jest blisko"1. Mówi on: "Wiedzcie, że to, iż wzywacie Stwórcę, wynika z tego, że jest blisko was - teraz macie taką możliwość: jeśli zwrócicie uwagę, poczujecie, że Stwórca jest blisko was. I to jest znak Jego bliskości". Świadectwem tego jest fakt, że należy wiedzieć, iż człowiek ze swej natury nie jest zdolny do zjednoczenia ze Stwórcą, gdyż jest to sprzeczne z jego naturą - człowiek od chwili stworzenia ma tylko pragnienie otrzymywania, a zjednoczenie polega tylko na dawaniu. Jednak, ponieważ Stwórca wzywa człowieka, tworzy się w nim druga natura - chce wyrzec się swojej natury i przylgnąć do Stwórcy.
Dlatego człowiek musi wiedzieć, że to, iż wypowiada słowa Tory i modlitwy, zawdzięcza tylko Stwórcy i nie powinien nawet myśleć, że to "moc jego i potęga ręki jego", gdyż jest to całkowicie przeciwne jego sile. Jest to podobne do człowieka, który zabłądził w gęstym lesie i nie widzi żadnego wyjścia, jak wyjść z niego i dojść do zamieszkanego miejsca. Wtedy popada w rozpacz i w ogóle nie myśli o powrocie do domu. Ale kiedy z daleka widzi kogoś lub słyszy czyjś głos, natychmiast budzi się w nim pragnienie i dążenie do powrotu do swego źródła. Zaczyna krzyczeć i prosić kogoś, aby przyszedł i go uratował.
Podobnie ten, kto zboczył z dobrej drogi i trafił w złe miejsce, i już przyzwyczaił się do życia wśród drapieżnych zwierząt - z powodu pragnienia otrzymywania nigdy nie przyjdzie mu myśl, że trzeba wrócić do miejsca zamieszkiwanego przez wiedzę3 świętości. Ale kiedy słyszy głos, który go wzywa, budzi się w nim chęć powrotu [do Stwórcy]. I jest to głos Stwórcy, a nie jego własny głos. Lecz jeśli jeszcze nie zakończył swoich spraw na drodze naprawy, nie może poczuć ani uwierzyć, że był to głos Stwórcy, i myśli, że to "moc jego i potęga ręki jego". I o tym ostrzega prorok, że człowiek musi przezwyciężyć swoją opinię i myśl, i uwierzyć pełną wiarą, że to głos Stwórcy.
Dlatego, gdy Stwórca chce wyprowadzić go z leśnej gęstwiny, pokazuje mu jakieś światło z oddali, a człowiek zbiera i mobilizuje resztki swoich sił, aby iść drogą, na której widzi to światło, aby je osiągnąć. A jeśli nie wiąże tego światła ze Stwórcą i nie mówi, że to Stwórca go woła, światło odchodzi od niego i on znów pozostaje, stojąc w lesie. Wychodzi na to, że zamiast teraz otworzyć całe swoje serce przed Stwórcą - aby przyszedł i wydobył go ze złego miejsca, tj. z pragnienia otrzymywania, i zaprowadził do miejsca zamieszkiwanego przez wiedzę, zwanego miejscem ludzi (dosł. "synów Adama"), jak powiedziano: "upodobnię się 'edame' do Najwyższego"4, tzn. we właściwości pragnienia dawania, co nazywa się zjednoczeniem - nie skorzystał z tej możliwości i znów pozostał jak uprzednio.
1. Izajasz 55:6.
2. Izajasz 6:3.
3. Dosł.: wyważona opinia.
4. Izajasz 14:14.
